خانه

همه چیز درمورد ارزشیابی کارکنان از ارزشیابی استقبال کنیم

نویسنده مقاله:
داستان کوتاه:
"روزی مردی با قایق در دریا مشغول ماهیگیری بود، ناگهان متوجه شد ماری که قورباغه‌ای را به دهان داشت از کنار قایق وی رد می‌شود. با تلاش توانست قورباغه را نجات دهد ولی دلش به حال مار سوخت و از غذای خوشمزه خویش، که به همراه آورده‌بود، به مار نیز داد. قورباغه شاد، مارخشنود و مرد نیز از کار خویش مسرور بود. پس از چندی مرد متوجه ضربه‌ای به قایق شد، با ناباوری و حیرت دید که این بار مار با دو قورباغه به نزد وی آمده‌است."

این حکایت یک درس مهم به ما می‌آموزد که: "هر رفتاری که مورد تشویق و قدردانی قرار گیرد ، تکرار می‌شود."

فرایند ارزشیابی در سازمان‌ها تلاش می‌نماید که رفتارها و عملکردهای مناسب جهت اهداف سازمانی را شناسایی و ضمن جلب توجه کارکنان به شاخصها و ارزشهای موردنظر سازمان، آنها را از این منظر ارزیابی نماید.
ارزیابی عملکرد در سازمان از مهمترین وظایف مدیریت است که هدف آن مدیریت عملیات واحدهای سازمانی در جهت اهداف و استراتژی‌های سازمان است. یکی از مهمترین اجزای مدیریت عملکرد، ارزشیابی عملکرد سازمان است که در سه سطح ارزیابی عملکرد سازمان، واحدها و کارکنان تعریف و پیاده‌سازی می¬شود. ارزیابی عملکرد کارکنان معمولا به‌عنوان زیرمجموعه فرآیندهای توسعه منابع انسانی محسوب می‌شود.
منظور از ارزیابی عملکرد، فرایندی است که به وسیله آن کار کارکنان در فواصلی معین و به‌طور رسمی مورد بررسی و سنجش قرار می‌گیرد. ارزشیابی عملکرد به‌عنوان یک ارزیابی دوره‌ای، رسمی و اغلب مکتوب ازعملکرد شغلی کارکنان است که ممکن است برای اهداف مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
دلایل اصلی نیاز سازمان‌ها به انجام ارزیابی عملکرد کارکنان عبارتند از:
  • بیان الگوها و شاخص‌های اساسی سازمان.
  • تشویق عملکردهای مطلوب و جلوگیری از تکرار عملکردهای نامطلوب کارکنان.
  • پرداخت پاداش.
  • پاسخ به این نیاز کارکنان که حق دارند از نظرات مدیریت در مورد عملکرد خود مطلع باشند.
  • شناسایی افرادی که قابلیت ارتقاء دارند و یا مستحق افزایش دستمزد و مزایای جانبی هستند.
  • نیاز سنجی آموزشی کارکنانی که جهت ارتقاء یا جبران کاستی‌ها نیاز به آموزش دارند.
  • امکان بازنگری مشاغل و پست‌های سازمانی.
با توجه به موارد فوق امروزه سیستم ارزیابی عملکرد از الزامات هر سازمانی است که علاقه‌مند به پیاده‌سازی سیستم‌های مدیریت کیفیت جامع است. سیستم‌های ارزیابی عملکرد بستری برای بهبود عملکرد کارکنان و بهبود مستمر در سازمان ایجاد می¬نماید. بعلاوه پیاده‌سازی سیستم ارزشیابی فواید زیر را در زمینه های پرسنلی سازمانی دارد:
  • ایجاد میل و رغبت به کار و پیدایش احساس امنیت در کارکنان
  • اعمال کنترل صحیح و ایجاد معیارهای اصولی برای انجام کار
  • ایجاد زمینه برای تعالی و پیشرفت کارکنان مستعد
  • تطبیق هر چه بیشتر شرایط فکری، روحی و جسمی کارکنان با شغلشان
  • کاهش نارضایتی و شکایت ناشی از تبلیغات
  • برآورد کمی و کیفی نیروی انسانی
  • استعداد یابی و علاقمند کردن افراد به کار
  • جهت دار شدن برنامه‌ریزی آموزشی
  • ایجاد شوق و تقویت انگیزه کارکنان
  • دستیابی به نحوه پراکندگی کیفی و کمی بازدهی، کارآئی و کارآمدی نیروی انسانی
موارد زیر که از ارکان اصلی ارزشیابی کارکنان محسوب می¬شوند، باید در طراحی هر نظام ارزشیابی تعیین شود:
  1. اهداف ارزشیابی: در هر نظام ارزشیابی می‌باید اهداف جهت ارزیابی مشخص شود
  2. کاربرد: استفاده از نتایج ارزشیابی در زمینه‌های مختلف شناسایی و تعیین گردند.
  3. روش ارزشیابی : با توجه به تنوع روش‌ها، لازم است متناسب با فرهنگ‌سازی بافت نیروی انسانی و ...، نسبت به انتخاب یک روش یا استفاده از ترکیب چند روش، مبادرت نمود.
  4. ارزیابان/ ارزیابی شنوندگان: با شناسایی سطوح مختلف سازمانی و با توجه به عوامل فوق، می‌باید الگوهای مشخصی را جهت تعیین ارزیابان و ارزشیابی شوندگان تعریف نمود.
  5. دوره‌های ارزشیابی: یکی از ارکان‌های مهم با توجه به روش انتخاب شده و عوامل سازمانی، تعیین دوره‌های ارزشیابی منطبق با نیازها می‌باشد.
به‌شکل کلاسیک روش‌های مختلفی مانند مقایسه فرد با دیگران، مقایسه فرد با معیارها، مقایسه با استانداردها، درجه‌بندی ترتیبی، وقایع حساس، تجزیه عملیات بر مبنای هدف، خود ارزیابی، کارت امتیازی متوازن و... برای ارزیابی عملکرد کارکنان استفاده می¬شود.
سازمان می‌تواند به اقتضای شرایط سازمان ترکیبی از روش‌ها را با به‌کارگیری منابع ارزشیابی مختص شرایط سازمان انتخاب نماید.
 

فایل متن مقاله